درسنامه لنگش در پایانه های اندام های حرکتی (پا)

بخش هایی از درسنامه :

تورم بافت مورق سم(لامینایتیس) Laminitis

سم و همچنین نقص توهم رفتگی (Interdigitation) بین بافت مورق اپیدرمال و درمال انگشت، بهطور معمول به سبب جابه جایی بند سوم در داخل کپسول سم منجر به بروز یک لنگش مرموز و خزنده میشود.
جابه جایی بند سوم میتواند در شکل یک جابهجایی متقارن (symmetrical distal displacement) و یا در شکل پایین افتادن بند سوم انگشت (sinking of the phalanx) یا همان جابهجایی نامتقارن بند سوم )بهصورت جانبی یا میانی(، و یا چرخش بند سوم از دیواره پشتی سم با یا بدون خمشدگی همزمان مفصل کافین )به ترتیب به عبارت چرخش کپسولی یا چرخش بند انگشتی بیان شده است( روی میدهد. هر دوی جابهجایی و چرخش بند سوم میتواند همزمان در همان اسب روی دهد.
لامینایتیس یک بیماری اولیه نبوده اما معمولا بهدنبال )متعاقب( 4 مفهوم مختلف بالینی زیر روی میدهد:
1 . بیماریهای در ارتباط با سپسی-اندوتوکسمی
2 . تحمل بیش از حد وزن بدن بر روی یک اندام بهدلیل جراحت و آسیب اندام مقابل (supporting limb laminitis)
3 . بیماری کوشینگ در اسبان پیر
4 . سندرم متابولیک اسبان equine metabolic syndrome (EMS) شامل لامینایتیس در ارتباط با چراگاه (pasture-associated laminitis)

( تعاریف – سبب شناسی -عوامل مستعد کننده – تشخیص –  اپیدمی – علائم بالینی – کنترل و درمان )

سندرم-بیماری ناویکولار Navicular disease/syndrome

سندرم یا بیماری ناویکولار یکی از بحث برانگیزترین موارد و سببساز بسیار معمول لنگش متناوب (intermittent) در اندامهای حرکتی قدامی دراسبان 15 – 4 ساله میباشد. برآورد شده است که این سندرم عامل یک سوم موارد لنگش مزمن در اندامهای حرکتی قدامی اسب میباشد.

کنکر Canker

کنکر اسبی، بهعنوان یک روند عفونی که منجر به شکلگیری هایپرتروفی مزمن بافتهای سازنده لایه شاخی میگردد، بیان شده است. همچنین تحت عنوان پودودرماتیت (pododermatitis) مرطوب و هایپرتروفی مزمن بافتهای اپیدرمی فوت توصیف شده است. کنکر به شکل کلاسیک از جسم قورباغه آغاز می شود، اما میتواند بافتهای مجاور شامل کف فوت، bars و دیواره سم را نیز درگیر نماید. از لحاظ سابقه، بیماری ابتدا در اندامهای حرکتی خلفی نژادهای Draft مشاهده شده وتصور بر این بود که بهدلیل شرایط غیربهداشتی محیط نگهداری اسب، بیماری بهوجود میآید. با این حال تحقیقات اخیر بیان میدارند که، اغلب اندامهای قدامی هم درگیر میشوند، هر جنس و نژادی از اسبها ممکن است به بیماری دچار شوند وهمچنین اسبهایی که بهطور روتین سمهایشان تحت مراقبت و رسیدگی منظم است، نیز احتمال ابتلا به کنکر را دارند.
عفونت سبب تولید کراتین غیرطبیعی یا دیسکراتوز (dyskeratosis) میشود که به شکل ساقه برگهای لیفی هایپرتروفیک شاخی دیده میشود. بیماری ممکن است یک رخداد فصلی داشته باشد و بیشتر در نواحی نیمه استوایی و ایالتهای جنوبی و مراتع شمالی-مرکزی امریکا معمولا دیده میشود. ممکن است کنکر با بیماری تراش (thrush) بهخصوص در مراحل اولیه بیماری اشتباه تشخیص داده شوند و متاسفانه بهنظر میرسد که با مورد هدف قرارگرفتن درمان برای برطرفکردن تراش، بهطور ناخواسته موجبات گسترش و پیشرفت کنکر حاصل می شود. ویژگی برای تمایز تراش، بهطور اولیه از دست رفتن جسم قورباغه است که با ماهیت پرولیفراتیو کنکر به آسانی قابل تمایز است.

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی – -عوامل مستعد کننده – تشخیص – علائم بالینی – کنترل و درمان )

تراش Thrush

تراش (thrush) یک وضعیت دژنراتیو جسم قورباغه (frog) بوده که شیارهای جانبی و مرکزی آن را درگیر کرده و به واسطه وجود اکسودای نکروتیک سیاه رنگ و بوی بد آن در ناحیه مبتلا مشخص میشود. اندامهای حرکتی خلفی اغلب بیشتر درگیر میشوند. اگر عفونت مزمن شود ممکن است عفونت به بافت مورق درمی (Dermal laminae) گسترش یافته و سبب بروز لنگش در اسب شود. در موارد شدید، عفونت ممکن است به بافتهای زیرین و داخل کف سم نفوذ کرده و موجب تورم (Cellulitis) قسمت دیستال اندام حرکتی و لنگش شود.

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی – علائم بالینی – کنترل و درمان )

عفونت و نکروزیس غضروف جانبی (کوئتر)
Quittor (Infection and Necrosis of the Collateral [Ungual] Cartilage

کوئیتر یک التهاب مزمن چرکی غضروفهای جانبی بند سوم انگشت میباشد که بهوسیله نکروز غضروف و پدیدارشدن مجاری فیستول چندگانه درناژکننده بهسمت بالای نوار تاج مو مشخص میگردد. معمولا غضروفهای جانبی بند سوم در اندامهای حرکتی قدامی بیشتر مبتلا میشوند. دریک مطالعه گذشتهنگر از 16 اسب مبتلا به نکروز غضروفهای جانبی 14 مورد آن در اندامهای حرکتی قدامی گزارش شده است.

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی – -عوامل مستعد کننده – تشخیص -علائم بالینی – کنترل و درمان )

استخوانی شدن غضروفهای جانبی بند سوم انگشت (سایدبونز)
Ossification of the Collateral Cartilage of the Distal Phalanx (Sidebones)

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی-عوامل مستعد کننده – تشخیص -علائم بالینی – کنترل و درمان )

لنگش در گاو Cattle Lameness

گاو حیوانی است که روزانه تا حدود 14 ساعت بر روی زمین استراحت میکند. در طی این مدت میتواند نشخوار نماید و حدود 308 – 108 لیتر بزاق ترشح کند. بزاق بافری است طبیعی که در نشخوار کنندگان از بروز اسیدوز شکمبه جلوگیری میکند. یکی از روشهای کلیدی برای کنترل لنگش تحت بالینی، تشویق گاوهای شیری برای استراحت طولانی مدت است. لنگش یک علامت بالینی برای بسیاری از بیماریها” (diseases) عدم سلامتی ناشی از عوامل عفونی” و یا اختلالات” (disorders) ناشی از حوادث یا نقص در عملکرد ” است و در هر حیوانی لنگش بهمعنی عدم توانایی در انجام حرکت طبیعی که با انحراف از گام نرمال در طی بیماری یا اختلال در سیستم عضلا نی ت اسکلتی اغلب با منشا درد در یک اندام یا ساختارهای حمایتی آن اندام مشخص میشتود. لنگش در حیوان بیشتتر حین حرکت قابل مشاهده است ولی گاها در حیوان ایستاده نیز در یک یا چند اندام قابل مشاهده است.

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی – علائم بالینی – کنترل و درمان )

نکرو باسیلوز بین انگشتی Inter digital Necrobacillosis

این بیماری به اسامی دیگر: فلگمون بین انگشتی phlegmona interdigitalis ، ‘foul-in-the-foot’ ، ‘clit ill’ ، ‘foot rot’ ، و پودودرماتیت بینانگشتی inter digital pododermatitis نیز شناخته شده است. اخیراً شکل فوق حاد بیماری تحت عنوان Superfoul در تعدادی از کشورها دیده شده است.

هایپرپلازی بین انگشتی Interdigital hyperplasia

این بیماری به اسامی دیگری همچون فیبرومای بینانگشتی fibroma terdigitalIn ، گرانولومای بینانگشتی granuloma Interdigital ، لیماکس Limax ، تایلوما Tyloma ، کورن Corn ، درماتیت وجتاتیو بینانگشتی interdigital vegetative dermatitis و زگیل wart شناخته شده است.

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی – علائم بالینی – کنترل و درمان )

درماتیت زگیل مانند dermatitis Verrucose

این بیماری به اسامی دیگری همچون dermatitis verrucosa, heel warts, hairy warts Verrucosa granulose,شناخته شده است.

( تعاریف – سبب شناسی – اپیدمی – علائم بالینی – کنترل و درمان )

درماتیت بین انگشتی Interdigital dermatitis

درماتیت انگشتی Digital Dermatitis

تحت عناوین بیماری مورتلار Mortellaro ، درماتیت انگشتی پاپیلوماتوز Papillomatous Digital Dermatitis ، گندیدگی سم توت- فرنگی مانند Strawberry foot rot ، زگیل موئی پاشنه Hairy heel Warts ، زگیل مودار Hairy warts و زگیل پا Foot warts نامیده میشود.

تورم بافت مورق سم لامینایتیس (Coriosis) Laminitis

این بیماری تحت عنوان پودودرماتیت آسپتیک منتشر pododermatitis aseptica diffusa ، کوریوزیس coriosis و فوندر founder نیز شناخته شده است. در تعریف، عبارت است از التهاب بافت پودودرم در اشکال حاد منتشر، تحت حاد، تحت بالینی و یا مزمن که معمولا در چندین انگشت گاو دیده میشود، میباشد. موارد مزمن بیماری اغلب بدون دیدهشدن هیچگونه نشانهای از علائم مرحله حاد یعنی به شکل تحت بالینی دیده میشود.

زخم کف سم sole ulcer

بیماری به اسامی دیگر چون pododermatitis circumscripta ، sole ulcer ، و Rusterholz ulcer نیز شناخته شده است.

جداشدگی )بیماری( خط سفید White line separation and abscessation (disease)
در تعریف، بیماری عبارت است از جداشدگی دیواره از لامینا در ناحیه کف-دیواره که بهسمت پروکسیمال گسترش یافته و معمولاً این محل با مدفوع، لجن انباشته شده و یا آبسه در آن حفره گسترش پیدا کرده است. معمولاً در قسمت خارج محوری و کمتر در قسمت محوری خط سفید دیده میشود. ایجاد زخم در خط سفید ناحیۀ پنجه را زخم پنجه میگویند.
! آبسۀ خط سفید ناحیه پنجه که بیشتر در گوسالههای پرواری یک ساله دیده می شود یک عارضۀ عفونی بوده و لنگش شدیدی ایجاد میکند که نباید با بیماری خط سفید اشتباه شود.